شکار ، تکثیر و پرورش کرم خاکی

کرم خاکی یکی از غذاهای زنده با پروتئین مناسب است که بسیاری از ماهیان آبزی دانی با دیدن آن خوشحال می شوند .

همچنین حتما شنیده اید که ماهیان ، صید قلابی می شوند که طعمه آن کرم باشد !

از این گذشته کرم خاکی یکی از قدیمی ترین غذاهای زنده مورد استفاده آبزیان است .

گزارشهایی وجود دارد که استفاده از کرم خاکی در غذای بسیاری از ماهیان در زمان تولید مثل ، باعث موفقیت تکثیر ماهی می شود .

گفتنی ها در مورد کرم خاکی بسیار زیاد است ولی من به همین مقدار بسنده می کنم .

 

در این نوشته روش شکار (صید) ، پرورش و تکثیر کرم خاکی را آنگونه که در منزل انجام پذیر باشد را برایتان بازگو می کنم .

بخوانید :

 

 

 

 

سیستماتیک کرم خاکی

 

پیش از هر چیز باید بگویم که واژه کرم خاکی اصولا یک عنوان عمومی است .

به بیان دیگر به هر کرمی که در خاک زیست کند کرم خاکی می گویند .

اما کرم خاکی معمولی قرمز رنگی که در باغچه ها یافت می شود و احتمالن چند عکسی از آن را در کتاب های علوم دوره دبستان یا راهنمایی دیده اید ، دارای نام علمی Lumbricus terrestrisمی باشد

کرم خاکی معمولی یا لومبریکوس ترس تریس ، در فایلوم یا شاخه Annelida (آنلیدا) یا کرمهای حلقوی جای دارد .

گفتنش خالی از لطف نیست که واژه Annelus در لاتین به معنی حلقه کوچک است .

کرم خاکی معمولی در زیر رده الیگوکتا یا کم تاران دسته بندی می شود .

کرم های این زیر رده در هر حلقه تعداد کمی تار دارند .

 

 

 

 

رده بندی کرم خاکی را در جدول زیر می آورم :

 

 

 

Kingdom:

Animalia

Phylum:

Annelida

Class:

Clitellata

Subclass:

Oligochaeta

Order:

Haplotaxida

Family:

Lumbricidae

Genus:

Lumbricus

Species:

L. terrestris

 

 

نام عمومی کرم خاکی

 

همان طور که همه شما می دانید نام عمومی کرم خاکی ، کرم خاکی است .

چرا ؟

چون در خاک به سر می برد . به همین سادگی .

 

در انگلستان به آن Common Earthworm (کرم خاکی معمولی) و Earthworm (کرم خاکی) می گویند .

در آمریکای شمالی و نیوزیلند آن را Night crawlers (کرم شب خز ) می نامند .

در کانادا به آن dew-worm (کرم شبنم ؟ ) گفته می شود .

این کرم همچنین دارای نامهایی چون : Rain worm (کرم باران) ، Night walkers (کرم شب گرد ) ، Angle worm (کرم قلاب) ، Fishing worm (کرم ماهی گیری) ، Garden worm (کرم باغچه) ، Ground worm (کرم زمین) ، Red worm (کرم قرمز) ، lob worm و ... می گویند .

 

 

 

 

 

ریخت و کالبد شناسی کرم خاکی

 

 

بدن کرم خاکی استوانه ای و در دو انتها نازک است .

سطح شکمی پهن و رنگ پریده است ولی سطح پشتی تیره تر است .

بدن یک کرم بالغ از 80 تا 100 حلقه تشکیل شده .

هرچند که کرم خاکی سر چندان مشخصی ندارد ، دهان آن در حلقه اول قرار دارد .

مخرج کرم خاکی بیضی شکل و به طور عمودی در حلقه آخر قرار دارد .

 

در هر حلقه از بدن کرم به جز حلقه اول و حلقه آخر ، 4 جفت تار موی ابریشم مانند وجود دارد . هر تار عبارت از یک میله کیتینی نوک تیز است که در یک کیسه اپیدرمی مخصوص واقع در درون دیواره بدن جای گرفته است .

کرم می تواند به وسیله ماهیچه های منقبض کننده ، تار را در هر جهت حرکت داده و یا جلو و عقب بکشد .

این تارها در زمانی که کرم در سوراخش قرار دارد و یا روی زمین حرکت می کند مانند گیره یا میخ عمل می نماید .

 

دستگاه گوارش کرم خاکی از قسمت های زیر تشکیل گردیده :

1 – دهان و حفره دهانی که در حلقه های 1 تا 3 امتداد دارد .

2 – حلق که در حلقه های 4 و 5 است و باعث نرم شدن غذا می شود .

3 – مری که در حلقه های 6 تا 14 کشیده شده و دارای سه جفت غده های آهکی برای خنثی نمودن اسیدهای آلی موجود در غذای خورده شده است .

4 – چینه دان بزرگ با دیواره نازک که وظیفه ذخیره غذا را دارد .

5 – سنگدان در حلقه های 17 تا 18 بوده و دارای دیواره های عضلانی ضخیم و محکم با لایه داخلی از کوتیکول است . غذای انبار شده در چینه دان به کمک سنگ ریزه های موجود در سنگ دان عضلانی تکه تکه و خرد می شود .

6 – روده که تا مخرج ادامه دارد و جایگاه جذب مواد گوارش یافته است .

7 – مخرج .

 

شبیه ساز بسیار زیبای غذا خوردن کرم خاکی

 

 

 

دستگاه گوارش کرم خاکی دارای آنزیم های پپسین ، تریپسین ، لیپاز ، سلولاز و آمیلاز است .

 

شرح گردش خون کرم ربطی به مطلب این نوشته ندارد فقط باید گفت که 5 رگ اصلی ممتد در طول بدن و 5 جفت قلب در حلقه های 7 تا 11 این کرم دیده می شود .

 

در این گونه معمولا روی حلقه های31 تا 37 بر آمدگی غده ای مشخصی به نام کمربند تناسلی Clitellum ( کلایتلوم) دیده می شود .

کمربند تناسلی ماده سازنده پیله یا موکوس مخصوص را که محتوی تخم است ترشح می کند .

گزارش شده که خشکسالی باعث می شود که کرم خاکی کمربند تناسلیش را از دست بدهد که البته پس از مناسب شدن شرایط دوباره رشد خواهد کرد .

همچنین گویا کرمهای بسیار پیر هم کمربند تاسلی خود را از دست می دهند .

 

طول عمر کرم خاکی را از یک تا 8 سال برآورد کرده اند .

گفته می شود که بخشهایی از بدن کرم خاکی قدرت ترمیم داشته و در صورت تخریب شدن دوباره رشد می کنند .

 

 

شکار کرم خاکی

 

 

 

برایپرورش و تکثیر کرم خاکی ابتدا باید آن را جمع آوری یا شکار(صید) نمود .

یکی از راه های جمع آوری کرم خاکی ، گرفتن چند عدد کرم درشت و مولد از فروشگاه های فروش طعمه زنده برای ماهی گیری یا یکی از دوستان است .

 

جمع آوری کرم خاکی از محیط طبیعی معمولا در شب های بهار موفق تر است .

این کرمها در شب از سوراخ های خود خارج می شوند و به گردش می پردازند .

برای همین به آنها شب خز یا شب گرد می گویند .

با داشتن یک چراغ قوه و با رعایت سکوت می توان شب هنگام ، کرمها را در باغچه ، بر روی زمین یا در لایه های نزدیک به سطح جستجو کرد .

شانس این عمل به ویژه زمانی که در هنگام غروب به گیاهان باغ خود آب داده باشید دوچندان می شود .

یادتان باشد نور قوی و ارتعاش زیاد باعث فراری دادن کرمها می شود .

اگر چراغ قوه تان دارای نور قوی یا زننده ای است می توانید روی آن را با کاغذ های مات بپوشانید تا از تابش نورش بکاهید .

همچنین مشخص شده که کرم های خاکی نسبت به نور قرمز بی توجه هستند .

پس می توانید از فیلتر های نور قرمز استفاده کنید .

 

خوب ! اگر نمی خواهید شب های خود را با جستجوی کرم خاکی به هدر بدهید چاره ای جز صید این کرم ندارید .

یادتان باشد که فصل بهار بهترین فصل شکار کرم خاکی (و بسیاری از جانوران) است .

 

1- ساده ترین روش این است که بخشی از زمینی را که می دانیم دارای کرم خاکی است را آب ببندیم . پس از کم و بیش 15 دقیقه کرم ها به سطح زمین می آیند .

این کار معمولا به هنگام غروب جواب بهتری می دهد چون به علت خنکی هوا کرمها در لایه های نزدیک سطح به سر می برند و با خیس شدن زمین ، سریع تر بیرون می آیند .

 

2 – در این روش زمینی که دارای کرم خاکی است را مرطوب می کنند و سپس یک پارچه متقال پهن می کنند و تفاله چایی روی پارچه می ریزند . کرمها پس از مدتی روی پارچه جمع می شوند .

 

3 – در این روش آب را با غلظت 55/0 % فرمالین مخلوط کرده و روی زمین می ریزیم .

بوی فرمالین سبب می شود که کرمها زودتر از زمین خارج شوند .

 

4 – در این روش زمین را مرطوب می کنیم سپس یک تکه چوب نسبتا کلفت (الوار) را در خاک نرم زمین فرو می کنیم و به آن ضربه می زنیم یا مثلا آن را اره می کنیم . در اثر این ارتعاشات ، کرمها از مخفی گاه خود خارج می شوند .

 

5 – در این روش که در اصل صید الکتریکی کرم خاکی است ، از یک میله فولادی به قطر 5 میلی متر و با دسته عایق استفاده می کنیم . این میله باید به برق با ولتاژ 220 و شدت جریان 3 – 5 آمپر وصل شود . سپس میله را در زمینی که مرطوب است فرو می کنیم . با اتصال جریان ، کرم ها از خاک بیرون می آیند .

سالهاست که در دنیا دستگاه های برقی متنوعی برای صید کرم خاکی به بازار وارد شده اند که برخی از آنها با باطری – مثل باطری ماشین – کار می کنند (یک نمونه از آنها در ابتدای فیلم سینمایی گودزیلا نشان داده شده ) .

 

 

پرورش کرم خاکی

 

 

به طور کلی برای پرورش کرم خاکی نیاز به وسایل زیر است :

 

جعبه نگهداری کرم خاکی :

این جعبه (کرم دانی) بستگی به اهداف پرورش دهنده دارد . از یک جعبه کفش تا مخازن بزرگ پلاستیکی (یا سیمانی ) برای نگهداری کرمها استفاده می شود .

معمولا از جعبه هایی با ابعاد 30*30*90 استفاده می شود .

بیشینه خاک درون این جعبه ها 15 تا 20 سانتی متر است زیرا در غیر این صورت کرمها از جعبه خارج می شوند .

جعبه باید دارای در پوش باشد تا هم مانع نفوذ نور شود و هم از کاهش رطوبت خاک جلو گیری کند .

 

 

 

 

اگر از جعبه های پلاستیکی استفاده می کنید ، سوراخی برای خروج آب اضافی در مواقع لازم و همچنین سوراخی برای جریان هوا در آن ایجاد کنید .

جعبه های چوبی معمولا این مشکل را ندارند ولی بهتر است که قبل از خاک ریزی ، دیواره های آن را با پارافین یا موم در مقابل هدر رفتن رطوبت ، عایق کنید .

جعبه باید در جایی قرار بگیرد که رطوبت و دمای آن قابل کنترل باشد .

تا جایی که ممکن است باید از تابش مستقیم نور مهر به کرم دانی جلوگیری نمود .

نور شدید ، سرمای زیاد ، ضربه و ارتعاش ، کاهش رطوبت و .. از عواملی است که کرمها را وادار می کند که به عمق خاک بروند .

از لحاظ تراکم در هر متر مربع می توان حدود 100 عدد کرم خاکی را جا داد .

برخی منابع نیز عدد وزنی نیم تا یک کیلو گرم کرم خاکی در هر متر مربع را ذکر می کنند.

 

 

بستر پرورش کرم خاکی:

/ 0 نظر / 13 بازدید